25 september a.s. Is het 65 jaar geleden dat Schaarsbergen te lijden had onder een bombardement gericht op lucht afweerstellingen langs de Koningsweg. Helaas zijn er tijdens dit bombardement ook enkele bommen op en rond de kerk gevallen waardoor vijf dodelijke en meerdere gewonden te betreuren waren . In de kerk waren op dat moment evacués uit Arnhem ondergebracht. Ook werd het voormalige sanatorium Koningheide, in gebruik door de Duitsers (Camping Hoge Veluwe) totaal vernield.
Het schrijnende was dat het bombardement uitgevoerd werd door het Dutch 320sqn en het 98th squadron.
De Nederlandse bemanning van het 320 squadron, die momenteel nog in leven zijn, hebben nog steeds grote moeite met het feit dat ten gevolge van hun inzet (1 op de 3 is gesneuveld) ook Nederlandse burgers het slachtoffer zijn geworden. Het squadron is daardoor nooit op de voorgrond getreden.
Dit squadron had zich gespecialiseerd in risicovolle aanvallen waarbij meestal op zeer geringe hoogte aanvallen werden uitgevoerd, wat het grote aantal verliezen verklaart.
De Heer Everard Bakker uit Eemnes heeft onderzoek naar dit squadron gedaan. Hij heeft enkele nog in leven zijnde bemanningsleden benaderd.
Van de aanval op Schaarsbergen is nog een bemanningslid in leven en woonachtig in USA die komt met de herdenking van de slag om Arnhem naar Nederland en zal ook Schaarsbergen bezoeken.
Op 19 september heeft er in de Kerk te Schaarsbergen een herdenking plaats gevonden waarbij een her-uitreiking van het Vliegerkruis aan de heer Hoenson telegrafist/boordschutter bij het 320 sqn. Dit Vliegerkruis ,uitgereikt aan de heer Hoenson door Koningin Wilhelmina was verloren gegaan. Inhoudelijk waren de onderwerpen, dankbaarheid voor de inzet, betreuren van de slachtoffers en heruitreking van het Vliegerkruis.
Op onderstaande link vindt u enkele foto's (Mevr. Becht-Dost)
Ooggetuigenverslag Jan Van Galen (USA)
The Mitchels did not fly high. We could see those planes clearly - and the falling bombs - in the reflecting sunlight. The sun was shining. There were no vapor trails in the sky. Airplanes on the way to Germany always flew very high and had those long vapor trails. We were not familiar with the types and names of the British and American airplanes. So, I do not know whether those airplanes on the 25th were Mitchells or not.
The airraid shelter was near two houses on the West side of the Kemperbergerweg. There was a lane leading to those two houses. (het oude Kerkepad) I am sure we were in that shelter because I remember very clearly how some people scolded us for shouting: "bommen, bommen" and then when the bombs were exploding ran hysterically into the shelter. I think that that lane, between Bertus van Hunen en Wim van de Brand, is not there anymore because of the Hazenpad. Behind our house and school were two long airraidshelters for the German soldiers. On the 25th of September the school was empty; no soldiers; no prisoners. There was a total of 6 entrances. These entrances had covers for camouflage. So probably these 2 long shelters could not be seen from the air. We lived a short time in the pastorie after we returned from the evacuation in the Harskamp because Canadian soldiers were in our house and the familie Wessel had not yet returned from Friesland.
{Uit het dagboek van Wil Jager, huishoudster van de Gereformeerde predikant Ds. H.L. Both uit Arnhem (Hoogkamp), die beiden geëvacueerd waren bij de familie K.J. Haan aan de Kemperbergerweg 29 (oud) in Schaarsbergen}
Maandag 25 September 1944
Maar , owee, ds. heeft de sleutels en hij is naar de kerk, die ook als toevluchtsoord is ingericht, om verschillende gemeenteleden die daar zijn ondergebracht te bezoeken.
Herman Gerritsen gaat met me mee. Als we er bijna zijn komen er eerst jagers en dan, o schrik, vele bommenwerpers. Herman vlucht het bos en ik een huis in. Daar tref ik mw. van Gulik. Iemand roept: liggen! We gehoorzamen. ’t Kindje tussen ons in. De kleinste achter ons in de wagen. En dan ….. Ik kan het niet beschrijven. Een gedreun, een geschud, een gerinkel van brekend glas achter ons …… Niets doe je dan een stamelend gebed tot God opzenden om geholpen te worden. Driemaal gaat zoo’n golf over je heen. Driemaal die angst. Maar God verhoorde onze gebeden. We werden gered! Met Herman hand in hand loopen we, rennen we door het bosch naar huis. Een nieuwe angst. Daar hooren we dat bij de kerk een bom is ingeslagen. Oh, en ds. is daar heen. Maar weer, o wonder, ds. was zoo ver nog niet gekomen. Hij was in de schuilkelder bij de school,
Dinsdag 26 September 1944
Vier doden er en veel gewonden waren er te betreuren.
{Uit het Oorlogsdagboek van Willemien Haan (1910), Kemperbergerweg 29 (oud) in Schaarsbergen; 1944}
Zondag, 29 October
’s Middags wandel ik met Riek Busser naar ons Schaarsbergense kerkje. Ontzettend, wat is het kerkje deerlijk gehavend. Het dak is helemaal ingestort. De kerk ligt vol puin. Ook ’t orgel ligt vol met kalk en steen. Een wonder, dat niet meer mensen omkwamen
